महाराष्ट्र शासनाकडून मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांचे भविष्य आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षित करण्यासाठी लेक लाडकी योजना राबविण्यात येत आहे. या योजनेंतर्गत पात्र कुटुंबातील मुलीला जन्मापासून ते वयाची 18 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये एकूण ₹1 लाख 1 हजार रुपयांचे आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
मुलींचा जन्मदर वाढवणे, मुलींचे शिक्षण पूर्ण होण्यास मदत करणे, बालविवाह रोखणे आणि मुलींना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
जर तुमच्या कुटुंबात 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर मुलीचा जन्म झाला असेल, तर तुम्ही या योजनेच्या पात्रतेची माहिती नक्की जाणून घ्यावी. या लेखामध्ये आपण लेक लाडकी योजना 2026, योजनेचे फायदे, पात्रता, आर्थिक लाभ, आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज करण्याची प्रक्रिया याबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
1. लेक लाडकी योजना संपूर्ण माहिती
लेक लाडकी योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागामार्फत राबविण्यात येणारी महत्त्वपूर्ण योजना आहे. राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील मुलींना जन्मापासून शिक्षणाच्या विविध टप्प्यांपर्यंत आर्थिक मदत देणे हा या योजनेचा प्रमुख हेतू आहे.
महाराष्ट्र शासनाने 30 ऑक्टोबर 2023 रोजी शासन निर्णय काढून या योजनेला मान्यता दिली. ही योजना 1 एप्रिल 2023 पासून लागू करण्यात आली असून 12 जानेवारी 2024 रोजी तिचा शुभारंभ करण्यात आला.
या योजनेंतर्गत प्रामुख्याने पिवळे आणि केशरी शिधापत्रिका (रेशन कार्ड) असलेल्या पात्र कुटुंबांतील मुलींना लाभ दिला जातो.
योजनेमध्ये मुलीच्या जन्मानंतर पहिला आर्थिक लाभ दिला जातो. त्यानंतर मुलगी पहिली, सहावी आणि अकरावी इयत्तेत प्रवेश घेतल्यानंतर पुढील हप्ते दिले जातात. मुलीचे वय 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर अंतिम ₹75,000 चा लाभ दिला जातो.
लेक लाडकी योजना – ठळक माहिती
योजनेचे नाव
लेक लाडकी योजना
राज्य
महाराष्ट्र
संबंधित विभाग
महिला व बाल विकास विभाग
लाभार्थी
पात्र मुली
एकूण आर्थिक लाभ
₹1,01,000
योजना लागू दिनांक
1 एप्रिल 2023
रेशन कार्ड
पिवळे किंवा केशरी
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न
₹1 लाखापर्यंत
2. लेक लाडकी योजनेचा मुख्य उद्देश
महाराष्ट्रातील मुलींना शिक्षण, आरोग्य आणि आर्थिक सुरक्षिततेच्या बाबतीत सक्षम बनविण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली आहे.
या योजनेचे प्रमुख उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत.
1. मुलींचा जन्मदर वाढवणे: समाजामध्ये मुलींच्या जन्माबाबत सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण करणे आणि मुलींच्या जन्माला प्रोत्साहन देणे.
2. मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन: आर्थिक अडचणींमुळे मुलींचे शिक्षण अर्धवट राहू नये यासाठी शिक्षणाच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांवर आर्थिक मदत देणे.
3. बालविवाह रोखणे: मुलींनी वयाची 18 वर्षे पूर्ण करण्यापूर्वी विवाह करू नये, यासाठी आर्थिक प्रोत्साहन देणे.
4. मुलींचे सक्षमीकरण: मुलींना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवून त्यांना स्वतःचे भविष्य घडविण्यास मदत करणे.
5. कुपोषण कमी करणे: मुलींच्या आरोग्य आणि पोषणाबाबत जागरूकता निर्माण करणे.
6. शाळाबाह्य मुलींचे प्रमाण कमी करणे: आर्थिक परिस्थितीमुळे मुलींना शिक्षण सोडावे लागू नये यासाठी प्रोत्साहन देणे.
3. लेक लाडकी योजनेचे फायदे
लेक लाडकी योजना ही केवळ आर्थिक मदत देणारी योजना नसून मुलींच्या सर्वांगीण विकासासाठी महत्त्वाची आहे.

या योजनेचे प्रमुख फायदे पुढीलप्रमाणे आहेत.
- पात्र मुलीला जन्मापासून ते वयाची 18 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत एकूण ₹1,01,000 आर्थिक सहाय्य मिळते.
- मुलीच्या शिक्षणाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर आर्थिक मदत मिळते.
- गरीब आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना मुलींच्या शिक्षणाचा खर्च भागविण्यास मदत होते.
- मुलींच्या जन्माला प्रोत्साहन मिळते.
- मुलींचे शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी पालकांना आर्थिक आधार मिळतो.
- मुलींच्या आर्थिक स्वावलंबनाला प्रोत्साहन मिळते.
- मुलींच्या आरोग्य, पोषण आणि शिक्षणाबाबत जागरूकता वाढते.
- 18 वर्षांनंतर मिळणाऱ्या अंतिम आर्थिक मदतीमुळे मुलीला पुढील शिक्षण किंवा भविष्यातील गरजांसाठी आर्थिक आधार मिळू शकतो.
4. लेक लाडकी योजना पात्रता आणि अटी
लेक लाडकी योजनेचा लाभ घेण्यासाठी मुलगी आणि तिच्या कुटुंबाने शासनाने निश्चित केलेल्या पात्रता निकषांची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.
योजनेसाठी आवश्यक पात्रता:
- लाभार्थी मुलीचा जन्म 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर झालेला असावा.
- लाभार्थी कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचे कायमस्वरूपी रहिवासी असावे.
- कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे आवश्यक आहे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाख किंवा त्यापेक्षा कमी असावे.
- लाभार्थीचे बँक खाते महाराष्ट्र राज्यातील बँकेत असणे आवश्यक आहे.
- एका कुटुंबातील एक किंवा दोन मुलींना योजनेचा लाभ मिळू शकतो.
- एका कुटुंबात एक मुलगा आणि एक मुलगी असल्यास मुलीला योजनेचा लाभ मिळू शकतो.
- अंतिम हप्ता मिळण्यासाठी मुलीचे वय 18 वर्षे पूर्ण झालेले असावे आणि ती अविवाहित असणे आवश्यक आहे.
कुटुंब नियोजनासंबंधी विशेष अटी:
- पहिली मुलगी असल्यास तिसऱ्या हप्त्याच्या वेळी कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे.
- दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास दुसऱ्या हप्त्याच्या वेळी कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
- दुसऱ्या प्रसूतीवेळी जुळ्या मुली जन्माला आल्यास नियमानुसार एक किंवा दोन्ही मुलींना लाभ मिळू शकतो. त्यानंतर कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेची अट लागू होते.
- 1 एप्रिल 2023 पूर्वी एक मुलगा किंवा मुलगी असताना त्यानंतर दुसरी मुलगी किंवा जुळ्या मुली जन्माला आल्यासही निर्धारित अटींनुसार लाभ मिळू शकतो.
5. लेक लाडकी योजनेअंतर्गत आर्थिक लाभ किंवा अनुदान
लेक लाडकी योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला एकूण ₹1,01,000 इतके आर्थिक सहाय्य पाच टप्प्यांमध्ये दिले जाते.
मुलीच्या जन्मापासून ते वयाची 18 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत वेगवेगळ्या शैक्षणिक आणि वयोमर्यादेच्या टप्प्यांवर आर्थिक मदत दिली जाते.
लेक लाडकी योजनेचे पाच आर्थिक हप्ते
| आर्थिक लाभाचा टप्पा | मिळणारी रक्कम |
|---|---|
| मुलीच्या जन्मानंतर | ₹5,000 |
| इयत्ता पहिलीमध्ये प्रवेश घेतल्यानंतर | ₹6,000 |
| इयत्ता सहावीमध्ये प्रवेश घेतल्यानंतर | ₹7,000 |
| इयत्ता अकरावीमध्ये प्रवेश घेतल्यानंतर | ₹8,000 |
| वयाची 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर | ₹75,000 |
| एकूण आर्थिक सहाय्य | ₹1,01,000 |
आर्थिक मदतीचे टप्पे
जन्मानंतर
पहिला हप्ता
₹5,000
इयत्ता पहिली
दुसरा हप्ता
₹6,000
इयत्ता सहावी
तिसरा हप्ता
₹7,000
इयत्ता अकरावी
चौथा हप्ता
₹8,000
वयाची 18 वर्षे पूर्ण
पाचवा हप्ता
₹75,000
एकूण अनुदान
₹1,01,000
वरील रक्कम शासन निर्णयातील निर्धारित हप्त्यांनुसार आहे. प्रत्येक हप्त्यासाठी संबंधित पात्रता व कागदपत्रांची पूर्तता आवश्यक आहे.
आर्थिक सहाय्य कसे मिळते?
योजनेचे पैसे थेट लाभार्थी मुलगी आणि तिच्या आईच्या संयुक्त बँक खात्यात DBT (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने जमा केले जातात.
आई हयात नसल्यास मुलगी आणि वडील यांच्या संयुक्त बँक खात्याची तरतूद आहे. बँक खाते महाराष्ट्र राज्यातील असणे आणि DBT साठी आवश्यक आधार व NPCI लिंकिंग पूर्ण असणे महत्त्वाचे आहे.
6. लेक लाडकी योजनेसाठी अर्ज प्रक्रिया
लेक लाडकी योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया सुलभ करण्यात आली आहे. नोव्हेंबर 2026 पर्यंत उपलब्ध माहितीनुसार, पात्र पालकांना MahaDBT 2.0 पोर्टलवरून ऑनलाइन अर्ज करता येतो.
ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?
ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी खालील प्रक्रिया पूर्ण करा.
- सर्वप्रथम महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत MahaDBT 2.0 पोर्टलला भेट द्या.
- नवीन वापरकर्ता असल्यास Register या पर्यायावर क्लिक करून नोंदणी करा.
- आवश्यक नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करून Maha ID मिळवा.
- त्यानंतर Citizen Login या पर्यायातून लॉगिन करा.
- लॉगिन केल्यानंतर Apply for Scheme या पर्यायावर क्लिक करा.
- महिला व बाल विकास विभागातील Lek Ladki Yojana हा पर्याय शोधा.
- अर्जामध्ये मुलीची माहिती, पालकांची माहिती, कुटुंबातील मुलांची संख्या आणि पत्ता भरा.
- रेशन कार्ड क्रमांक, उत्पन्न प्रमाणपत्र आणि अधिवास प्रमाणपत्राची माहिती भरा.
- आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा किंवा उपलब्ध असल्यास DigiLocker मधून जोडा.
- भरलेली सर्व माहिती तपासून अर्ज Submit करा.
- अर्ज सबमिट झाल्यानंतर मिळणारा Application Reference Number (ARN) सुरक्षित ठेवा.
अर्जाची सद्यस्थिती पोर्टलवरील My Applications या पर्यायातून तपासता येते.
अंगणवाडी केंद्रामार्फत अर्ज
ऑनलाइन अर्ज करण्यास अडचण असल्यास संबंधित क्षेत्रातील अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधता येतो.
- मुलीच्या जन्माची स्थानिक स्वराज्य संस्थेमध्ये नोंदणी करून जन्म दाखला मिळवा.
- आपल्या परिसरातील अंगणवाडी सेविकेकडून अर्जाची माहिती घ्या.
- विहित नमुन्यातील अर्ज भरा.
- आवश्यक कागदपत्रे अर्जासोबत जोडा.
- भरलेला अर्ज अंगणवाडी सेविकेकडे जमा करा.
- अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर तो संबंधित बाल विकास प्रकल्प अधिकारी आणि सक्षम मंजुरी अधिकाऱ्याकडे पाठविला जातो.
- अर्ज मंजूर झाल्यानंतर पात्र लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात आर्थिक सहाय्य जमा केले जाते.
टीप: ऑनलाइन अर्जाची प्रक्रिया अद्ययावत झालेली असल्याने अर्ज करण्यापूर्वी MahaDBT पोर्टल किंवा अंगणवाडी सेविकेकडून सध्याची कार्यपद्धती तपासावी.
7. लेक लाडकी योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
लेक लाडकी योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदारांनी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवावीत. अर्जाचा टप्पा आणि ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्जाची पद्धत यानुसार कागदपत्रांमध्ये फरक असू शकतो.
आवश्यक कागदपत्रांची यादी
- मुलीचा जन्म दाखला (Birth Certificate).
- पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न प्रमाणपत्र.
- महाराष्ट्र राज्याचे अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate).
- मुलीचे आधार कार्ड (पहिल्या हप्त्यासाठी शिथिलता).
- आई किंवा वडिलांचे आधार कार्ड.
- मुलगी आणि आईच्या संयुक्त बँक खात्याच्या पासबुकची प्रत.
- शाळेचा बोनाफाईड दाखला (Bonafide Certificate).
- कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्र (लागू असल्यास).
- मुलगी 18 वर्षांची झाल्यानंतर मतदार यादीतील नावाचा पुरावा.
- अंतिम हप्त्यासाठी मुलगी अविवाहित असल्याचे स्वयंघोषणापत्र.
- आई किंवा वडील हयात नसल्यास संबंधित मृत्यू प्रमाणपत्र.
8. अर्जदारांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
लेक लाडकी योजनेसाठी अर्ज करताना खालील बाबी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
- मुलीच्या जन्माची नोंदणी स्थानिक ग्रामपंचायत, नगरपालिका किंवा महानगरपालिकेमध्ये वेळेत करा.
- अर्जामध्ये मुलीचे नाव, जन्मतारीख आणि पालकांची माहिती अचूक भरा.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाखापेक्षा जास्त नसावे.
- पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड आवश्यक आहे.
- बँक खाते सक्रिय ठेवा आणि आधार-आधारित DBT/NPCI लिंकिंगची खात्री करा.
- अर्ज केल्यानंतर Application Reference Number सुरक्षित ठेवा.
- अर्जातील कागदपत्रे स्पष्ट आणि वाचता येण्यासारखी अपलोड करा.
- मुलगी पुढील शैक्षणिक टप्प्यावर गेल्यानंतर आवश्यक बोनाफाईड प्रमाणपत्राची पूर्तता करा.
- कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्राची अट लागू असल्यास निर्धारित वेळेत ते सादर करा.
- अंतिम ₹75,000 च्या लाभासाठी मुलगी 18 वर्षांची आणि अविवाहित असणे आवश्यक आहे.
- कोणत्याही अनधिकृत व्यक्तीला आधार क्रमांक, बँक खाते किंवा OTP देऊ नका.
- योजनेसाठी अधिकृत पोर्टल आणि संबंधित सरकारी कार्यालयांचाच वापर करा.
महत्त्वाची बाब: लेक लाडकी योजना आणि मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना या दोन वेगवेगळ्या योजना आहेत. लेक लाडकी योजना मुलींच्या जन्मापासून त्यांच्या 18 वर्षांपर्यंतच्या सक्षमीकरणासाठी आहे; तर लाडकी बहीण योजना पात्र प्रौढ महिलांसाठी आहे.
9. लेक लाडकी योजना 2026 मधील नवीन बदल
महाराष्ट्र शासनाने लेक लाडकी योजनेची अर्ज प्रक्रिया अधिक सोपी करण्यासाठी महत्त्वाचे बदल केले आहेत. यामुळे पात्र कुटुंबांना योजनेसाठी अर्ज करणे अधिक सोयीचे झाले आहे.
ऑगस्ट 2026 मध्ये जाहीर झालेल्या सुधारणांनुसार खालील सुविधा उपलब्ध करण्यात आल्या आहेत.
- पात्र लाभार्थ्यांना ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध करण्यात आली आहे.
- अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रांची संख्या कमी करण्यात आली आहे.
- आधार क्रमांकाच्या आधारे लाभार्थ्यांची माहिती मिळवण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
- मुलगी, आई आणि वडील यांची ई-KYC प्रक्रिया केली जाते.
- अर्जाची छाननी आणि मंजुरी प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यात आली आहे.
- पुढील टप्प्यांवरील लाभांसाठी प्रत्येक वेळी स्वतंत्र अर्ज करण्याची आवश्यकता कमी करण्यात आली आहे.
- आर्थिक सहाय्य थेट बँक खात्यामध्ये DBT पद्धतीने जमा केले जाते.
अर्जाची अंतिम मुदत: 1 एप्रिल 2023 पासून पात्र ठरणाऱ्या जुन्या लाभार्थ्यांना 15 ऑगस्ट 2027 पर्यंत अर्ज करण्याची संधी देण्यात आली आहे. नवीन प्रकरणांमध्ये मुलीच्या जन्मापासून एका वर्षाच्या आत अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे.
10. लेक लाडकी योजनेचा अर्ज मंजूर होण्यासाठी किती वेळ लागतो?
लेक लाडकी योजनेसाठी अर्ज केल्यानंतर संबंधित विभागाकडून अर्जाची आणि कागदपत्रांची पडताळणी केली जाते.
साधारणपणे खालील प्रक्रिया पूर्ण केली जाते.
- अर्जदाराकडून ऑनलाइन अर्ज सादर केला जातो.
- आधार आणि इतर आवश्यक माहितीची पडताळणी केली जाते.
- उत्पन्न प्रमाणपत्र आणि रेशन कार्ड तपासले जाते.
- लाभार्थी योजनेच्या पात्रता अटी पूर्ण करतो का, याची खात्री केली जाते.
- सक्षम अधिकाऱ्यांकडून अर्ज मंजूर केला जातो.
- मंजुरीनंतर पात्र लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात आर्थिक सहाय्य जमा केले जाते.
टीप: अर्ज मंजुरीसाठी निश्चित कालमर्यादा गृहीत धरू नये. अर्जाची स्थिती अधिकृत पोर्टलवर तपासावी.
11. लेक लाडकी योजनेचे पैसे बँक खात्यात जमा न झाल्यास काय करावे?
अनेक वेळा पात्र लाभार्थ्यांचा अर्ज मंजूर झाल्यानंतरही तांत्रिक कारणांमुळे आर्थिक सहाय्य बँक खात्यात जमा होण्यास विलंब होऊ शकतो.
अशा परिस्थितीत खालील बाबी तपासा.
- अर्ज मंजूर झाला आहे का?
- बँक खाते सक्रिय आहे का?
- आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक आहे का?
- NPCI मॅपिंग योग्य आहे का?
- बँक खात्याची माहिती अर्जामध्ये अचूक भरली आहे का?
- अर्जामध्ये कोणतीही त्रुटी किंवा प्रलंबित कागदपत्रे आहेत का?
समस्या कायम राहिल्यास संबंधित बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (CDPO) किंवा महिला व बाल विकास विभागाच्या कार्यालयाशी संपर्क साधावा.
12. लेक लाडकी योजनेसाठी तक्रार कुठे करावी?
जर अर्जामध्ये अडचण येत असेल, अर्ज प्रलंबित असेल किंवा आर्थिक लाभ मिळत नसेल, तर लाभार्थी संबंधित सरकारी कार्यालयाकडे तक्रार नोंदवू शकतात.
तक्रार करण्यासाठी खालील पर्याय उपलब्ध आहेत.
- संबंधित अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधा.
- बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (CDPO) यांच्याकडे तक्रार करा.
- जिल्हा परिषदेच्या महिला व बाल विकास विभागाशी संपर्क साधा.
- ऑनलाइन अर्जासंबंधी अडचणींसाठी MahaDBT पोर्टलवरील Grievance पर्याय वापरा.
- आवश्यक असल्यास आपले सरकार तक्रार निवारण पोर्टलचा वापर करा.
अधिकृत पोर्टल: MahaDBT 2.0
तक्रार करताना अर्ज क्रमांक, लाभार्थीचे नाव आणि संबंधित कागदपत्रे जवळ ठेवा.
13. लेक लाडकी योजना आणि माझी कन्या भाग्यश्री योजना यातील फरक
महाराष्ट्र शासनाने मुलींच्या सक्षमीकरणासाठी यापूर्वी माझी कन्या भाग्यश्री योजना राबविली होती. त्यानंतर या योजनेच्या जागी लेक लाडकी योजना सुरू करण्यात आली.
| मुद्दा | माझी कन्या भाग्यश्री | लेक लाडकी योजना |
|---|---|---|
| योजना | जुनी योजना | नवीन योजना |
| प्रारंभ | 2017 | 2023 |
| लाभार्थी | निर्धारित पात्र मुली | निर्धारित पात्र मुली |
| लाभाचे स्वरूप | ठेवीच्या स्वरूपात आर्थिक लाभ | पाच टप्प्यांत आर्थिक सहाय्य |
| एकूण लाभ | जुन्या नियमांनुसार | ₹1,01,000 |
| अंमलबजावणी | योजना अधिक्रमित | लागू योजना |
लेक लाडकी योजना 1 एप्रिल 2023 पासून लागू करण्यात आली आहे.
14. लेक लाडकी योजनेसाठी महत्त्वाच्या अधिकृत वेबसाइट
योजनेचा अर्ज, पात्रता आणि शासन निर्णय यांची माहिती मिळवण्यासाठी खालील वेबसाइट उपयोगी ठरतील.
| वेबसाइट | उपयोग |
|---|---|
| MahaDBT 2.0 | ऑनलाइन अर्ज |
| महिला व बाल विकास विभाग | विभागाची अधिकृत माहिती |
| ICDS महाराष्ट्र | योजनेची माहिती |
| महाराष्ट्र शासन | शासन निर्णय आणि अधिकृत माहिती |
15. लेक लाडकी योजनेबाबत विशेष लक्षात ठेवण्यासारख्या बाबी
- योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी मुलीचा जन्म 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर झालेला असावा.
- कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे आवश्यक आहे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाखापेक्षा जास्त नसावे.
- आर्थिक सहाय्य पाच टप्प्यांमध्ये दिले जाते.
- अंतिम लाभासाठी मुलगी 18 वर्षांची आणि अविवाहित असणे आवश्यक आहे.
- नवीन प्रकरणांमध्ये जन्मानंतर एका वर्षाच्या आत अर्ज करण्याची अट लक्षात ठेवावी.
- जुन्या पात्र लाभार्थ्यांसाठी 15 ऑगस्ट 2027 ही अर्जाची महत्त्वाची अंतिम मुदत आहे.
16. लेक लाडकी योजना – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
लेक लाडकी योजना कोणत्या राज्यासाठी आहे?
लेक लाडकी योजना महाराष्ट्र शासनामार्फत राज्यातील पात्र कुटुंबांमधील मुलींसाठी राबविण्यात येते.
लेक लाडकी योजनेअंतर्गत एकूण किती पैसे मिळतात?
या योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला पाच टप्प्यांमध्ये एकूण ₹1,01,000 आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
लेक लाडकी योजना कोणत्या मुलींसाठी लागू आहे?
1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या आणि शासनाने निर्धारित केलेल्या पात्रता अटी पूर्ण करणाऱ्या मुलींसाठी ही योजना लागू आहे.
पांढरे रेशन कार्ड असलेल्या कुटुंबातील मुलीला लाभ मिळतो का?
नाही. योजनेच्या निर्धारित नियमांनुसार पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असलेल्या कुटुंबातील पात्र मुलींनाच लाभ मिळतो.
लेक लाडकी योजनेसाठी उत्पन्नाची मर्यादा किती आहे?
लाभार्थी कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाख किंवा त्यापेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.
लेक लाडकी योजनेचा पहिला हप्ता किती मिळतो?
मुलीच्या जन्मानंतर पात्र कुटुंबाला पहिल्या हप्त्यामध्ये ₹5,000 दिले जातात.
मुलगी 18 वर्षांची झाल्यानंतर किती पैसे मिळतात?
मुलीचे वय 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर आणि इतर अटींची पूर्तता झाल्यास तिला ₹75,000 चा अंतिम हप्ता मिळतो. यासाठी मुलगी अविवाहित असणे आवश्यक आहे.
लेक लाडकी योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?
होय. सध्याच्या प्रक्रियेनुसार MahaDBT 2.0 पोर्टलवरून ऑनलाइन अर्ज करता येतो.
लेक लाडकी योजनेचे पैसे कोणत्या बँक खात्यात जमा होतात?
मुलगी आणि तिच्या आईच्या संयुक्त बँक खात्यामध्ये DBT पद्धतीने पैसे जमा केले जातात. आई हयात नसल्यास मुलगी आणि वडिलांच्या संयुक्त खात्याची तरतूद आहे.
एका कुटुंबातील दोन मुलींना लेक लाडकी योजनेचा लाभ मिळतो का?
होय. शासनाच्या निर्धारित अटी आणि कुटुंब नियोजनाच्या नियमांनुसार एका कुटुंबातील एक किंवा दोन मुलींना लाभ मिळू शकतो.
लेक लाडकी योजनेचा अर्ज कुठे करावा?
MahaDBT 2.0 पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करता येतो. तसेच अर्ज प्रक्रियेच्या मदतीसाठी संबंधित अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधता येतो.
मुलीचा जन्म 2022 मध्ये झाला असल्यास लाभ मिळेल का?
नाही. लेक लाडकी योजना 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुलींसाठी लागू आहे.
लेक लाडकी योजनेचा अर्ज भरल्यानंतर स्टेटस कसे तपासावे?
ऑनलाइन अर्जदार MahaDBT 2.0 पोर्टलवरील My Applications पर्यायातून अर्जाची स्थिती तपासू शकतात.
लेक लाडकी योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी आधार कार्ड आवश्यक आहे का?
होय. आधार कार्ड आणि आधारशी संबंधित बँक खात्याची माहिती महत्त्वाची आहे. मात्र पहिल्या हप्त्यासाठी मुलीच्या आधार कार्डाची अट शिथिल करण्यात आली आहे.
लेक लाडकी योजना आणि लाडकी बहीण योजना एकच आहे का?
नाही. या दोन्ही योजना वेगवेगळ्या आहेत. लेक लाडकी योजना पात्र मुलींसाठी असून मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना पात्र प्रौढ महिलांसाठी आहे.
17. निष्कर्ष
लेक लाडकी योजना ही महाराष्ट्र शासनाची मुलींच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी सुरू करण्यात आलेली महत्त्वपूर्ण योजना आहे. या योजनेंतर्गत पात्र मुलींना जन्मापासून ते वयाची 18 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत एकूण ₹1,01,000 आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे, आर्थिक अडचणी कमी करणे आणि मुलींना स्वावलंबी बनविणे यासाठी ही योजना उपयुक्त ठरू शकते. त्यामुळे पात्र कुटुंबातील पालकांनी या योजनेची माहिती घेऊन निर्धारित प्रक्रियेनुसार अर्ज करावा.
अधिकृत माहिती आणि अर्जासाठी: MahaDBT 2.0 पोर्टल
18. अधिकृत संदर्भ आणि माहिती स्रोत
योजनेची माहिती अधिक अचूक राहण्यासाठी खालील सरकारी आणि संदर्भ स्रोत तपासा.
- महाराष्ट्र शासन – लेक लाडकी योजना शासन निर्णय (30 ऑक्टोबर 2023)
- एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना – अधिकृत माहिती
- महाDBT 2.0 – ऑनलाइन अर्ज पोर्टल
- जिल्हा परिषद पुणे – लेक लाडकी योजना
लेखासाठी माहिती 19 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत उपलब्ध संदर्भांवर आधारित आहे. शासनाकडून अर्ज प्रक्रिया किंवा नियमांमध्ये बदल झाल्यास अधिकृत पोर्टलवरील अद्ययावत सूचनांना प्राधान्य द्यावे.
Tags: लेक लाडकी योजना, महाराष्ट्र सरकारी योजना, मुलींसाठी योजना, महिला व बाल विकास योजना, महाराष्ट्र शासन योजना, सरकारी अनुदान योजना, Lek Ladki Yojana, मुलींचे शिक्षण, सरकारी योजना 2026
लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता कसा तपासावा? 5 पायऱ्या
